SEÇİM SONUÇLARINI NASIL OKUMALIYIZ?

05 Nisan 2019 Cuma, 17:41


Yerel seçim sandığından iktidara da muhalefete de önemli mesajlar çıktığı görüldü. Seçmen AK Parti’den daha çok Recep Tayyip Erdoğan’a olan güvenini ve inancını korudu ama iktidarı da ikaz etmekten geri kalmadı. AK Parti ve MHP’den oluşan Cumhur İttifakı Türkiye genelinde yüzde 51. 64’lük oy oranıyla ipi göğüslerken, Millet İttifakı’nın oy oranı ise yüzde 37.57 oldu. Böylelikle seçmen hükümete testiyi kırmadan vereceği mesajı vermiş oldu. İttifaklar haricinde partilerin Türkiye genelinde aldıkları oyların yüzdelerine ayrı ayrı baktığımızda AK Parti % 44.33, CHP % 30. 12, İyi Parti % 7.45, MHP % 7.31, HDP 4.24 ve SP’nin % 2.71 oranında oy aldıkları görüldü.

SEÇİMİN KAZANANI MHP

Bu seçimlerin sürprizi Ankara oldu. Ama İstanbul, nefes nefese takip edilen bir yarışa sahne oldu. İlerleyen günlerde İstanbul seçiminde kazanan aday yönünden bir değişiklik yaşanır mı sorusu merak edilen soruların başında geliyor. İktidar AK Parti’nin, muhalefet ise CHP’nin etrafında toplandı. Ama bu arada ittifaktan en karlı çıkan parti MHP oldu. Hem belediye başkanlığı sayısını ikiye katladı, hem AK Parti’nin siyaset diline rengini verdi. MHP lideri Devlet Bahçeli’nin seçimin hemen akabinde seçim sistemini arızalı olarak değerlendirmesi ve ‘biz sadece Büyükşehir Belediye Başkanını seçelim. Seçilen başkanda uygun gördüğü isimleri ilçe belediye başkanı olarak atasın’ söylemi önümüzdeki günlerde çok tartışılacağa benziyor.

SEÇMEN BEKAYI ANLADI AMA EKONOMİYİ DE UNUTMADI

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, bu seçimlerde yer yer partisini de karşısına alma pahasına muhafazakâr kesimden de oy alabilen, inançlara saygılı, halka dokunan adaylar çıkardı. Seçim sonuçları Kılıçdaroğlu’nun bu tercihinin doğru olduğunu ortaya koydu. Bundan sonraki soru şu, Kılıçdaroğlu bu profili CHP yönetimine de yansıtacak mı? CHP’nin yerel seçimde yakaladığı başarı bir süre genel başkanlık kavgalarına da son verecek gibi görülüyor.

Seçimler, beka tartışması ile ekonomi tartışmasına sahne oldu. Erdoğan ve Bahçeli seçimlere damgasını vuran beka mesajının halkımız tarafından benimsendiğini belirttiler. Doğru ama seçmen kuyumcu terazisi hassasiyetiyle bir sonuç ortaya çıkardı. Bekayı korudu ama ekonominin seçimlere etkisini de gösterdi.

HDP GERÇEĞİ VE ETKİSİ

Bu seçimlerin sürprizi HDP oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan 24 Haziran seçimlerinden sonraki balkon konuşmasında Kürt kardeşlerimize teşekkür etmişti. Kürt seçmen bu kez de sonuçların tayin edilmesinde önemli oldu. 16 Nisan referandumunda, “Hayır ittifakı” ve 24 Haziran seçimlerinde, “Demokrasi Bileşenleri adı altında CHP ile bir köprü kuran HDP’nin bu seçimlerde de oylarının CHP’ye gittiği anlaşılıyor. HDP’nin oy oranı yüksek anakentlerde örneğin İstanbul, Adana ve Mersin gibi şehirlerde aday çıkarmaması ve arada resmi bir ittifak protokolü olmazsa bile dolaylı yollardan seçmenine adres göstermesi, iktidarın bu illeri kaybettiği yorumlarının yapılmasına zemin oluşturuyor.

Seçim sonuçları bize, Güneydoğu’da kayyım siyasetinin olumlu yansıdığını gösteriyor. Kayyımlarla birlikte belediye hizmetleri ile tanışan bölge halkı, kimi yerde “Hizmetleriniz için teşekkür ediyorum” derken oyunu HDP’den yana kullanmış, bazı yerlerde ise AK Parti’nin ilk kez seçimleri kazanmasını sağlamıştır.

SEÇİMİN KAYBEDENLERİ DSP VE SP

Bu seçimlerin sürprizi DSP’ydi. DSP ve Saadet Partisi seçimlerin kazananı olmadı ama kaybettiren partisi oldular.

İYİ PARTİ FİYASKOSU

Yerel seçimler, İYİ Parti açısından kader seçimiydi. CHP ile ittifak kurarak başarılı olmayı hedefleyen İYİ Parti’nin bu planının tutmadığı ortaya çıktı. Meral Akşener açısından tehlike zilleri çalmaya devam ediyor.  Türkiye Komünist Partisi’nin (TKP) bir il belediye başkanlığı seçimini kazandığı bir seçimde İyi Parti’nin bir il belediyesi bile kazanamamış olması partinin yeniden sorgulanacak olmasına büyük bir örnek teşkil ediyor. Zaten seçimin hemen akabinde Genel Başkan Yardımcısı Ümit Özdağ’ın istifası partide suların iyice ısınmış olduğunun habercisi oldu. Ama aynı şeyi Kılıçdaroğlu için söylemek mümkün değil. CHP’de seçim gecesi olağanüstü kurultay için pusuya yatanların hesabı alt üst oldu. Çünkü Kılıçdaroğlu seçimlerden güçlenerek çıktı. Ama CHP de artık, camide Yasin-i Şerif okuyan, kimsenin inancıyla bir sorunu olmayan, merkez sağa da hitap edebilen, sakin bir güç olarak Ekrem İmamoğlu’nu kazanmış oldu. Siyasi analistler ve CHP tabanının büyük bir çoğunluğunun önümüzdeki yıllarda Ekrem İmamoğlu’nun CHP’nin genel başkanlık koltuğuna oturacağına kesin gözle bakıyor.

ERDOĞAN’IN SEÇİM DEĞERLENDİRMESİ

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın seçim sonuçlarına ilişkin yaptığı ilk açıklama, sandıktan çıkan mesajın alındığını gösteriyor. Tabii bu AK Parti’nin siyaset tarzına ve diline yansıyacak mı, parti yeniden reformcu ve özgürlükçü kimliğine dönecek mi? Temel soru bu. Erdoğan, konuşmasında bir anlamda yeni dönemin yol haritasını ortaya koydu. Erdoğan, seçimlerin AK Parti’ye olan güveni tazelediği görüşünde. “Seçimlerden birinci parti olarak çıktık” dedi.

Çok sert geçen seçim kampanyasının ardından Erdoğan, seçim sonuçlarını demokratik bir olgunlukla karşıladığını gösterdi. “Her kazanç, her kayıp milletimizin takdiridir. Demokrasinin gereğidir” diye konuştu.

LİDERLER ERKEN SEÇİM İSTEMİYOR

Kılıçdaroğlu ve Bahçeli’nin seçim değerlendirmesine de değinmekte yarar var. Bahçeli bu tür kritik anlarda yaptığı açıklama ile siyasetin mecrasını değiştiren bir lider. Seçim gecesi Bahçeli erken seçim çağrısı yapar mı diye bir beklenti vardı. MHP Lideri, “Erken seçim konusu ülke gündeminden tamamen kalkmıştır” dedi. Kılıçdaroğlu da erken seçim çağrısı yapmadı. Bunları üst üste koyup, Erdoğan’ın, “Önümüzde kesintisiz 4.5 yıl var. Hep önümüze bakacağız” mesajını da eklemek gerek.

Bir de seçim gecesi Bahçeli, ittifakı devam ettirir mi, CHP ile İYİ Parti arasındaki millet ittifakı devam eder mi sorusu vardı. Erdoğan ile Bahçeli, cumhur ittifakının devam edeceğini açıkladılar. Kılıçdaroğlu ile Akşener, millet ittifakının süreceğini ilan ettiler. Bu durumda ittifaklar seçimlerden güçlenerek çıktı.

Ama her şeyden önemlisi, iktidarı ve muhalefetiyle liderlerin seçim gecesi sıcağı sıcağına erken seçim yok mesajı vermeleri önemliydi.

You must be logged in to post a comment Login